Fon Rehberinde Değişiklik - SPK’dan Serbest Fonlara Kritik Düzenleme: Kamu İstisnaları Kaldırıldı, Uyum Süresi Uzatıldı!

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’de önemli değişikliklere gitti. Yeni düzenlemeyle serbest fonların portföy sınırlamalarında kamu kuruluşlarına tanınan istisnalar kaldırılırken, fonların yeni sınırlamalara uyum sağlaması için tanınan süre 31 Ocak 2027’ye uzatıldı. Ayrıca portföy yönetim şirketlerine yeni bildirim yükümlülükleri getirildi.

SPK’nın 26 Ekim 2026 tarihli ve 75/1897 sayılı Kurul Kararı doğrultusunda güncellenen Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber, özellikle serbest fonların portföy konsantrasyon sınırları, uyum takvimi ve ortaklık payı işlemlerinde önemli değişiklikler içeriyor.

Kamu Kuruluşlarının İhraç Ettiği Araçlara Tanınan İstisna Kaldırıldı

Düzenlemenin en dikkat çekici değişikliklerinden biri, serbest fonların portföy sınırlamalarında bazı kamu kuruluşlarına tanınan muafiyetin kaldırılması oldu.

Önceki düzenlemede Hazine, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ipotek finansmanı kuruluşları, Türkiye Varlık Fonu Yönetimi A.Ş. ve iştirakleri ile kamu kurumları ve bunların kontrolündeki şirketler tarafından ihraç edilen para ve sermaye piyasası araçları, belirli portföy sınırlamalarından muaf tutuluyordu.

Yeni düzenlemeyle bu genel muafiyet kaldırıldı. Böylece söz konusu kuruluşların ihraç ettiği finansal araçlar da ilgili portföy sınırlamaları kapsamında değerlendirilecek.

Bununla birlikte BIST 30 Endeksi'ne dahil paylar, unvanında "Endeks" ibaresi bulunan yatırım fonları ve borsa yatırım fonlarına yönelik mevcut istisnalar korundu. Unvanında "döviz", "yabancı" ve "para piyasası/kısa vadeli" ibareleri bulunan serbest fonların ilgili sınırlamalardan muafiyeti de devam ediyor.

Serbest Fonlara Bir Ay Ek Süre

SPK, serbest fonların portföy sınırlamalarına uyum takvimini de yeniden düzenledi.

Önceki düzenlemede, 29 Ağustos 2026 itibarıyla belirlenen sınırları aşan pozisyonların Ekim ve Kasım aylarında kademeli olarak azaltılması ve 31 Aralık 2026 tarihine kadar tam uyum sağlanması gerekiyordu.

Yeni düzenlemeyle kademeli azaltım zorunluluğu kaldırılarak nihai uyum tarihi 31 Ocak 2027 olarak belirlendi.

Ancak 29 Ağustos 2026 itibarıyla mevcut olan sınır aşımı tutarlarının artırılamayacağı hükmü korunuyor.

Bu değişiklik, portföy yönetim şirketlerine portföylerini yeniden yapılandırmak için ilave süre tanırken, zorunlu ve kademeli pozisyon azaltımlarının yaratabileceği işlem baskısını da hafifletebilir.

Portföy Yönetim Şirketlerine Yeni Raporlama Yükümlülüğü

Uyum süresinin uzatılmasına karşılık, fonların yeni düzenlemelere uyum düzeyinin izlenmesi amacıyla ek bildirim yükümlülükleri getirildi.

Buna göre kurucu portföy yönetim şirketleri, 30 Kasım 2026 ve 31 Aralık 2026 tarihleri itibarıyla serbest fonlarının ilgili yatırım sınırlamalarına uyum düzeyini portföy saklayıcılarına ve Takasbank’a yazılı olarak bildirmek zorunda olacak.

Böylece nihai uyum tarihi öncesinde portföylerin mevcut durumunun takip edilmesine yönelik yeni bir kontrol mekanizması oluşturulmuş olacak.

Ortaklık Payı İşlemlerinde de İstisnalar Daraltıldı

Rehber’in yatırım fonları tarafından gerçekleştirilen ortaklık payı işlemlerini düzenleyen 12.5’inci maddesinde de değişikliğe gidildi.

Önceki düzenlemede, BIST 30 Endeksi’ne dahil payların yanı sıra belirli kamu kuruluşları tarafından ihraç edilen paylar da ilgili alım-satım sınırlamalarından muaf tutuluyordu.

Yeni düzenlemeyle kamu kuruluşlarının ihraç ettiği paylara yönelik istisna kaldırıldı ve yalnızca BIST 30 Endeksi’ne dahil paylara ilişkin muafiyet korundu.

Bu değişiklik, özellikle borsada özel emir ve Toptan Satışlar Pazarı üzerinden gerçekleştirilen ortaklık payı işlemlerinde uygulanan sınırlamalar bakımından önem taşıyor.

Portföylerde Yeni Dönem: Daha Geniş Sınırlama Kapsamı, Daha Esnek Uyum Takvimi

SPK’nın son değişiklikleri, serbest fonların portföy yönetimi açısından iki yönlü sonuç doğuruyor.

Bir yandan kamu bağlantılı ihraççılara yönelik istisnaların kaldırılması, ilgili portföy konsantrasyon sınırlarının daha geniş bir varlık grubuna uygulanmasına neden oluyor. Diğer yandan uyum süresinin uzatılması, fon yöneticilerine mevcut pozisyonlarını yeniden değerlendirmek ve gerekli düzenlemeleri gerçekleştirmek için daha fazla zaman sağlıyor.

Özellikle kamu kuruluşları ve kamu kontrolündeki şirketlerin ihraç ettiği finansal araçlarda yüksek pozisyon taşıyan serbest fonların, yeni sınırlamalar karşısındaki durumlarını yeniden değerlendirmeleri gerekecek.

Sonuç olarak yeni düzenleme, yalnızca bir takvim değişikliği değil; serbest fonların portföy yapısını, yatırım kararlarını ve mevzuata uyum süreçlerini doğrudan etkileyebilecek önemli bir adım niteliğinde.

Kaynak: SPK Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber, 01.09.2026 ve 26.10.2026 sürümleri; 26.10.2026 tarih ve 75/1897 sayılı Kurul Kararı.